Denis houdt van moraalfilosofie. Zijn ervaring in de les filosofie:

Geplaatst in: Blog, Filosofie | 0

STEL ALLES IN VRAAG

filosofie

Ik was reeds enige tijd van plan om het volgen van lessen Filosofie terug op te pakken… Ik vond het initiatief van “Background Educations” dan ook zeer welkom. Ik was zeer benieuwd naar de opkomst; wie maakt er tijd op een donderdagavond voor filosofie? Ik was blij met de mix; mannen en vrouwen van allerlei leeftijden en achtergronden…

Onze Argentijnse docent (Emiliano Acosta) mocht de spits afbijten met één van de moeilijkste vragen die de filosofie (zichzelf) kan stellen : “wat is filosofie nu eigenlijk?”. Onze docent probeerde ons (via deze vraag) wat meer inzicht te geven in het domein van de filosofie.

We hebben altijd al een “common sense” idee van wat filosofie eigenlijk is… we moeten ons echter direct bewust zijn van de ambiguïteit en de  meerduidigheid van onze gebruikte concepten/woorden. Socrates stelde zichzelf (en vooral ook anderen) de vraag naar de eerste beginselen oftewel principes. We moeten onze vanzelfsprekendheden onderuit halen… We moeten de hindernis(sen) die de taal opwerpt leren gebruiken (ondanks haar beperkingen). We moeten niet streven naar een Ja oder Nein maar naar een inclusief “Jein”…

Als we het concept “Substantie” als voorbeeld nemen zien we een duidelijke verschuiving in de tijd; van pré-Socratisch materialisme (natuurfilosofie) naar modern materialisme (nadruk op atheïsme) en het idealisme (dat de ideeën over de realiteit belangrijker vindt dan hetgeen we via perceptie {=de zintuigen} binnenkrijgen). De substantie (hetgeen zichzelf blijft) is steeds de som van haar accidenten (hetgeen verandert); de waarheid (als die al bestaat) is het geheel zelf (in al zijn nuances) aldus Hegel. We moeten een open definitie van de filosofie aanhouden…

Kant maakt een synthese van zijn voorgangers en vormt zo een transcendentale filosofie (mbt. mogelijkheidsvoorwaarden voor het krijgen van correcte kennis). Bewustzijnsinhouden hebben een vast deel (tijd-ruimte-causaliteit) en een toevallig (contingent) deel. Het noumenale (God) is en blijft onkenbaar (Theologie is zinloos). Goed en kwaad hangen af van het feit of mijn gedrag kan veralgemeend worden tot het gedrag van allen (“moest iedereen zo eens handelen wat dan?”); dat is de “categorische imperatief”.  God is een “noodzakelijke illusie” voor onze gemoedsrust, en niets meer… Ook de esthetica getuigt van een soort “subjectieve noodzakelijkheid” (met een vast deel en een contingent deel)…

Het existentialisme stelt het individuele bestaan centraal. De existentie gaat vooraf aan de essentie {de ideeënwereld van Plato; de entelechieën van Aristoteles of het beeld van een scheppende God worden afgedaan als verzinsels}. De mens is het geheel van zijn omstandigheden (situationisme) en heeft een handelsvrijheid in verantwoordelijkheid (we moeten het zelf doen en eerlijk durven zijn).

De filosofie is een wereldwijsheid mbt. iets dat werkzaam (werkelijk dus bruikbaar) is. We begeren de wijsheid waaraan het ons ontbreekt…

De filosofie is “een rare vriendschap” aldus Deleuze; de filosoof zet zich altijd af tegen iemand die pretendeert de waarheid in pacht te hebben (dit is natuurlijk zelf weer paradoxaal of niet ?). Socrates is de “horzel van Athene”; Plato stelt koudweg een ander staatsvorm voor; Spinoza schakelt God en de Natuur gelijk en wordt radicaal egalitaristisch (we zijn allemaal hetzelfde met dezelfde rechten en plichten). Nietzsche laat “de dolle mens” zeggen dat “God dood is” (-dus hij heeft ooit geleefd-); de mens moet zelf zijn eigen waarden en normen ontwerpen (velen vinden dit hybris cfr. Ecce Homo).

Er is een verscheidenheid (een waaier) aan waarheden. Wittgenstein roept op om zijn stellingen als een ladder te gebruiken; maar vooral na gebruik achter te laten (overstijg ze en verander je kijk op de wereld).

Differenz moeten we nastreven; nuance, verscheidenheid,…

Wees consequent en zie jouw filosofie als een way of life.

En vooral SAPERE AUDE (durf {zelf} te denken)…

denis Denis Vander Haeghen

Volgen Caro:

Laatste berichten van