Houden van beroemde boeken

Houden van beroemde boeken

Geplaatst in: Blog | 0
Alexander Roose

Wie durft te beweren dat hij/zij alle “grote literaire werken” gelezen heeft, liegt wellicht. Wie durft te bepalen wat dé exclusieve lijst van “Great Books” is, benader ik ook met veel argwaan. Maar twee professoren van de Universiteit Gent, Koen De Temmerman en Alexander Roose, hebben iets bijzonders gemaakt. Hun werk met de titel “Great Books” (uitgegeven bij Academia Press) bestaat uit twaalf uitzonderlijk creatieve literaire kunstwerken met thema’s die tijd en ruimte overstijgen. De twee proffen hebben dit niet alleen bewerkstelligd…

In “Great Books” nemen twaalf verschillende specialisten je bij de hand en laten je door hun telescoop op een originele manier naar de grote sterren aan het literaire firmament kijken.

Bovendien wordt ook aandacht besteed aan werken die buiten het eurocentrisch perspectief vallen. Zo heeft dit boek me bijvoorbeeld de subversieve Syrische auteur Al Ma’arri, laten ontdekken.

Je zou kunnen zeggen dat “Great Books” een makkelijkheidsoplossing is voor wie geen zin heeft om zich te verdiepen in alle originele werken en toch wil pronken met kennis van de klassiekers. Dat klopt, maar het is veel meer dan dat…

Great Books” biedt ook een bijzonder heldere kijk op de maatschappelijke context waarin de wereldliteratuur is ontstaan. Ik zie bijvoobeeld de roemrijke helden van Homerus veranderen in plichtsbewuste mannen bij Vergilius. Vervolgens leer ik bij Tolstoj dat de daden van de grote mannen er niet zoveel toe doen en het verloop van de geschiedenis vooral gebaseerd is op dom toeval.

De twaalf literaire werken wijzen je ook op de actuele feiten.

Zo stelde Goethe als eerste het ideaal van de zelfverwerkelijking voorop en het is niet moeilijk de vergelijking te maken met onze hyperindividualistische, narcistische Facebooktijd. Henry James introduceerde met “The Portret of a Lady” het ideaal van de vrijdenkende vrouw en de Scandinavische toneelschrijver Ibsen was zijn tijd ver vooruit toen hij het hypocriete huwelijksideaal in vraag stelde. Dat komt erg overeen met wat jongeren vandaag (de zogenaamde generatie Y) over vrijheid en het huwelijk denken! Je hoeft geen socioloog te zijn om de verrassende actuele waarde te zien van de thema’s in de beroemde werken.

Toevallig ben ik wel een socioloog en als laatstejaarsstudent heb ik destijds een thesis geschreven over de verhouding van intellectuelen tot de (politieke) macht. Nu pas besef ik dat ik Faust van Goethe absoluut had moeten lezen want het thema van mijn masterthesis is precies ook het centrale thema van dit literaire werk!

Literaire inzichten blijken essentieel te zijn voor iedere wetenschap en beroepsgroep.

Freud, om een beroemde naam te noemen, bestudeerde de psyche van Hamlet om tot zijn baanbrekende ideeën te komen (In hoofdstuk 5 van “Die Traumdeutung” gaat Freud in op de vraag waarom Hamlet er niet in slaagt de moord op zijn vader te wreken?)

Maar ook omgekeerd, is de literaire evolutie een weerspiegeling  van de wetenschappelijke evolutie. Ik had er eerder bijvoorbeeld geen idee van dat de beroemde psycholoog William James een broer was van de beroemde schrijver Henry James!  Nu merk ik hoe de nieuwe wetenschappelijke inzichten over het bewustzijn in de psychologie, hun weerspiegeling vinden in de vernieuwende verteltechniek van de auteur James. En Goethe heeft zelfs een hele kleurenleer ontwikkeld die van leer trok tegen Newton.

Snel samengevat: nu ik “Great Books” gelezen heb, wil ik vooral nog méér lezen. Ik weet dat ik de grote originele werken zal kunnen appreciëren met meer inzicht. Want uiteraard heb ik al die grote boeken nog niet gelezen!

P.s.: Background Educations heeft, in samenwerking met maar liefst 16 verschillende universitaire docenten, een eigenzinnige selectie gemaakt van dé grote auteurs die het literaire landschap gevormd hebben. Alle info over deze avondlezingen hier:

Literatuur

Volgen Kathy Van Crombruggen:

Laatste berichten van