Van living labs tot slimme steden – 08/10/2019
Van living labs tot slimme steden – 08/10/2019

Hoe kunnen steden de stap zetten naar een duurzame, slimme stad? Via living labs kunnen testcases worden uitgewerkt waarna innovatieve ideeën in de praktijk kunnen worden omgezet.

Docent: Yves De Weerdt, VITO

Yves De Weerdt behaalde zijn doctoraat sociologie aan de KULeuven, werkt bij VITO rond transitie management en coacht momenteel acht projecten in Vlaamse centrumsteden in hun transitie naar duurzaamheid. Op Europees niveau is hij gedelegeerd vertegenwoordiger voor België op de Governing Board van het Urban Europe Joint Programming Initiative.

 55,00 In winkelmand
Gezond leven in de stad: luchtkwaliteit – 26/11/2019
Gezond leven in de stad: luchtkwaliteit – 26/11/2019

De Wereld Gezondheidsorganisatie en het Europese Milieuagentschap schuiven luchtkwaliteit als de belangrijkste milieu-impact naar voor. Jaarlijks sterven in Europa 430.000 mensen ten gevolge hiervan. Het probleem kent geen eenvoudige oplossing. Luchtkwaliteit wordt veroorzaakt door verschillende schadelijke stoffen en verschillende soorten bronnen. Een veelheid aan acties is dus noodzakelijk: van verkeer, over huishoudens, industrie en landbouw. We gaan in op de de gevolgen voor de volksgezondheid en mogelijke oplossingen. Als case gebruiken we recent onderzoek rond de Antwerpse Ring.

Docent: Stijn Janssen, VITO

Stijn Janssen is burgerlijk ingenieur en doctor in de fysica. Hij werkt als projectmanager in het onderzoeksteam “Geo en Atmosfeermodellering in het luchtkwaliteitmodelleringsteam van VITO. Hij bouwde ervaring op met statistische luchtkwaliteitvoorspellingsmodellen en ruimtelijke interpolatietechnieken.

 55,00 In winkelmand
Thuis in de stad – 24/09/2019
Thuis in de stad – 24/09/2019

Duurzaamheid is niet alleen een technologische kwestie. Aan de basis van een duurzame wereld ligt het bewustzijn van en vormgeving van de stad als het thuis van de hedendaagse mens. Uitgangspunt daarbij is de noodzaak van een sterkere binding tussen het individu en haar of zijn woonomgeving dan de laatste halve eeuw heeft bestaan. Deze binding is dynamisch. Ze maakt deel uit van de complexe identiteit van de moderne mens. Steden zullen op den duur de nationale staten verdringen als bron van identiteit en gemeenschap.

Docent: Jan Hendrik Bakker, filosoof en schrijver

Jan-Hendrik Bakker is filosoof en schrijver. Hij promoveerde op een studie naar de samenhang tussen literatuur, ruimte en verbeelding en was werkzaam als journalist, recensent en docent filosofie. Hij is de auteur van boeken en essays over literatuur en de toekomst van de stedelijke samenleving, zoals Welkom in Megapolis, Grond en In stilte over schrijvers en filosofen zich verzetten tegen de economisering van mens en natuur.

 55,00 In winkelmand
Duurzame mobiliteit in de stad – 12/11/2019
Duurzame mobiliteit in de stad – 12/11/2019

Hoe we ons verplaatsen heeft een enorme impact op de leefbaarheid van de stad. Onze leefomgeving komt in het gedrang door een toenemende druk van ons verplaatsingspatroon. Welke ontwikkelingen kunnen oplossingen bieden? Welke gevaren schuilen in een blind vertrouwen in technologie en de uitwerking van steden tot zgn. smart cities? Aan de hand van een combinatie van theoretische basis en praktijkvoorbeelden gaan we samen op zoek naar hoe duurzame mobiliteit in een stedelijke context vorm kan krijgen.

Docent: Koos Fransen, VUB, UGent, HoGent

Koos Fransen is industrieel Ingenieur – Landmeten’ en ‘Stedenbouw en Ruimtelijke Planning’. Hij doctoreerde hij aan de UGent en behaalde de FLAGIS & AM/FM-GIS BeGeo Geospatial Award voor beste dissertatie. Hij onderzoekt de link tussen stedelijke processen, ruimtelijke ontwikkeling en mobiliteit bij Cosmopolis, VUB en ondersteunt de Europese MOVE en REVEAL projecten naar landelijke mobiliteit en stedelijke restrictieve mobiliteitsmaatregelen bij ISE, UGent. Hij geeft les aan de HoGent.

 55,00 In winkelmand
De ruimtelijke paradigma’s van het Belgische sociale woonbeleid – 10/12/2019
De ruimtelijke paradigma’s van het Belgische sociale woonbeleid – 10/12/2019

Doorheen de geschiedenis van de volkswoningbouw in België kwamen bepaalde ruimtelijke paradigma’s veelvuldig voor, gestuurd door achterliggende denkbeelden over hoe de maatschappij er zou moeten uitzien. Ze zijn exemplarisch voor de wijze waarop we doorheen de geschiedenis omgingen met de meest fragiele groepen in onze samenleving en tonen hoe het woonbeleid onze ruimte stelselmatig begon te structureren en opdelen.Dde hegemonie en inertie van bepaalde ruimtelijke paradigma’s komt aan bod, samen met een aantal cruciale tegenbewegingen, die inspiratie kunnen geven voor een meer duurzaam woonbeleid.

Docent: Nele Aernouts, VUB

Nele Aernouts is architect en postdoctoraal onderzoeker bij Cosmopolis Centre for Urban Research aan de Vrije Universiteit Brussel. Sinds 2013 doet ze er onderzoek over collectieve woonvormen die in de woonnoden van kansarme groepen voorzien.

 55,00 In winkelmand
Duurzaam goederentransport in slimme steden – 21/01/2020
Duurzaam goederentransport in slimme steden – 21/01/2020

Het groot aantal gemotoriseerde voertuigen in steden leidt tot luchtvervuiling, geluidsoverlast en filevorming. De voorbije decennia is er gezocht naar manieren om stedelijk goederenvervoer te meer duuzaam te maken. Er werd een aantal mogelijke oplossingen getest en toegepast. Tijdens deze les worden de belangrijkste evoluties toegelicht.

Docent: Sara Verlinde, VUB

Sara Verlinde is burgerlijk-ingenieur architect en behaalde in 2015 een doctoraat in de Economie en Geografie. Ze werkt als postdoctoraal onderzoeker aan de Vrije Universiteit Brussel en is binnen onderzoeksgroep MOBI verantwoordelijk voor het team dat rond duurzaam stedelijk goederenvervoer werkt. Haar onderzoek focust op bundelingsoplossingen, dal- en nachtdistributie, de laatste kilometer bij online shoppen en omnichannel retail en logistiek binnen de circulaire economie. Ze is gespecialiseerd in het evalueren van oplossingen op het vlak van duurzaamheid. Sara is/was betrokken bij meerdere Europese onderzoeksprojecten en doceert aan de VUB de lessen over stedelijk goederenvervoer binnen de cursussen Supply Chain Management en Sustainable Mobility and Logistics.

 55,00 In winkelmand
Energievoorziening voor duurzame steden – 07/01/2020
Energievoorziening voor duurzame steden – 07/01/2020

Ons hele energiesysteem gaat door een transitie. Dit heeft een verregaande impact voor het gebruik van (lokale) hernieuwbare bronnen, slimme verbruikssystemen, opslag en intelligente netten. Tijdens deze les gaan we dieper in op al deze aspecten.

Docent: Johan Driesen, KU Leuven

Johan Driesen is als professor verbonden aan de KU Leuven. Hij is actief binnen EnergyVille, een associatie van de Vlaamse onderzoeksinstellingen KU Leuven, VITO en Imec, in het veld van duurzame energie en slimme energiesystemen.

 55,00 In winkelmand
Lokale energienetten voor duurzame steden – 22/10/2019
Lokale energienetten voor duurzame steden – 22/10/2019

De energiewereld gaat door een ongekende revolutie. Stilaan zien we een verschuiving van een gecentraliseerd en grootschalig systeem naar een aaneenschakeling van lokale en kleinschalige netwerken. Nergens zijn de uitdagingen beter zichtbaar dan in en om de (grotere) steden. We bekijken een aantal ontwikkelingen en projecten: microgrid in wijken, warmtenetten in de plaats van gas, thuisbatterijen, samenwerking op bedrijventerreinen.

Docent: Peter Verboven, Condugo

Peter Verboven was oprichter en is nog steeds bestuurslid bij Flux50, de Vlaamse Energiecluster. Hij heeft in talrijke Europese adviesraden rond smart grids en smart cities gezeteld en stond aan de wieg van verschillende grootschalige demonstratieprojecten. Hij staat in voor de business development bij Condugo, met als doel geïntegreerd energiebeheer bij de grootindustrie te introduceren en is ondervoorzitter van de Agoria-werkgroep rond multi-energie.

 55,00 In winkelmand
Ruimtelijke (wan)ordening in Vlaanderen – 18/02/2020
Ruimtelijke (wan)ordening in Vlaanderen – 18/02/2020

Architect Renaat Braem schreef ooit een boekje over België met als titel “het lelijkste land ter wereld”. Binnen Europa laat België zich inderdaad opvallen door een zeer wanordelijke stedelijke structuur. Dit ondanks de wet op de ruimtelijke ordening sinds 1962. In deze sessie bespreken we het ruimtelijke beleid in Vlaanderen en zoeken we naar verklaringen voor de Vlaamse wanorde.

Docent: Tom Coppens, UA

Prof. dr. Ir. Architect Tom Coppens is doctor in de ingenieurswetenschappen, Gespecialiseerde in de Stedenbouw en Ruimtelijke ordening en ingenieur-architect. Binnen de onderzoeksgroep voor Stadsontwikkeling van de faculteit Ontwerpwetenschappen aan de UA richt Coppens zich voornamelijk op de proceskant van stadsontwikkeling. Hij maakte een doctoraat over conflictbeheersing bij ruimtelijke projecten en publiceert en doceert over participatie, procesmanagement en projectmanagement van ruimtelijke projecten. Naast toegepast onderzoek verricht hij meer fundamenteel wetenschappelijk onderzoek over Spatial Governance, waarbij er een grote aandacht is voor processen van zelforganisatie rond ruimtelijke commons. Daarnaast beschikt Coppens over ruime praktijkervaring als expert proces- en projectmanagement bij AG Stadsplanning.

 55,00 In winkelmand
Van eigendom naar ‘governance of the commons’ – 21/04/2020
Van eigendom naar ‘governance of the commons’ – 21/04/2020

In deze les behandelt Pieter Van den Broeck de rol van het eigendomsprincipe in de ruimtelijke ordening en stadsontwikkeling. Hij onderzoekt of een verbreding van eigendom naar landgebruiksrechten en ‘governance of the commons’ nieuwe perspectieven opent voor een meer rechtvaardige en duurzame stadsontwikkeling.

Docent: Pieter Van den Broeck, KU Leuven

Pieter Van den Broeck is professor ruimtelijke planning en duurzame ontwikkeling aan het Departement Architectuur van de KU Leuven. Vanuit een institutionalistische benadering onderzoekt hij de sociale constructie van planningsinstrumenten, processen van ruimtelijke transformatie door sociale innovatie, en de ‘governance’ van socio-ecologische systemen.

 55,00 In winkelmand
Ruimte en capaciteitsopbouw – 10/03/2020
Ruimte en capaciteitsopbouw – 10/03/2020

Participeren vraagt om vaardigheden, bij burgers maar ook bij belangenorganisaties en overheden. In deze les brengen we deze vaardigheden in kaart en en gaan we op zoek naar de manieren waarop ze aangeleerd kunnen worden.

Docent: Oswald Devisch, UHasselt

Oswald Devisch is hoofddocent stedenbouw aan de Universiteit Hasselt. Hij is coördinator van de onderzoekscluster Spatial Capacity Building en doet onderzoek naar collectief leren, toevallige participatie en autonome transfromatieprocessen. Hij is betrokken in www.verkavelingsverhalen.be, www.WerkenAanWijken.be en www.vrp.be/participatiestudio.

 55,00 In winkelmand
Energietransitie als uitdaging voor ruimtelijke planning – 05/05/2020
Energietransitie als uitdaging voor ruimtelijke planning – 05/05/2020

Concepten zoals ‘transitie’ en ‘stedelijk metabolisme’ evolueerden doorheen verschillende disciplines en worden telkens op andere manieren wordt ingevuld. Deze les zoomt in op de transitie naar een duurzaam energiesysteem; niet als een technische uitdaging, maar als een ruimtelijke en maatschappelijke opgave. We bekijken verschillende voorbeelden van ruimtelijke energievisies, die elk op hun manier vanuit de uitdaging van de energietransitie, een mogelijke toekomst voor de stad in beeld brengen.

Docent: Griet Juwet, VUB

Griet Juwet is onderzoeker bij Cosmopolis en assistent in de masteropleiding Stedenbouw en Ruimtelijke Planning aan de VUB. Ze studeerde architectuur aan de Universiteit Gent en volgde een Masteropleiding Urbanism and Strategic Planning aan de KULeuven. Daarna deed ze twee jaar praktijkervaring op in het ontwerpbureau MOPurbandesign. Haar onderzoek focust op de ruimtelijke en socio-politieke dimensie van de transitie naar een duurzamer energiesysteem.

 55,00 In winkelmand
Solidariteit in diversiteit – 19/05/2020
Solidariteit in diversiteit – 19/05/2020

Solidariteit in diversiteit: samen verantwoordelijkheid nemen voor plaats. De inhoud van de les wordt weldra aangevuld.

Docent: Stijn Oosterlynck, Universiteit Antwerpen

Stijn Oosterlynck is hoofddocent stadsociologie aan de Universiteit Antwerpen. Hij doceert er over armoede, diversiteit en stedelijke problemen. Hij is voorzitter van het Antwerp Urban Studies Institute en van het Centre for Research on Environmental and Social Change. Hij schreef onder meer mee aan het boek ‘Solidariteit in Superdiversiteit: handvatten voor concrete actie’ (Acco, 2018).

 55,00 In winkelmand
Democratie en burgerparticipatie in de stad – 24/03/2020
Democratie en burgerparticipatie in de stad – 24/03/2020

De stad is bij uitstek de broedplaats voor democratische experimenten. Denk aan burgerbegrotinginitiatieven waarbij burgers zelf kunnen bepalen hoe (een deel van) het stadsbudget wordt gespendeerd, stedelijke energiecoöperaties waarbij gebruikers zelf beslissen hoe hun energie wordt geproduceerd, of de recente ‘municipalistische’ experimenten in steden als Madrid en Barcelona. De stad is echter ook de plek waar burgerlijke dissidentie en verzet, een essentieel onderdeel van elke goed werkende democratie, het vaakste tot uiting komen. Tijdens deze les bekijken we, aan de hand van bestaande voorbeelden, de verschillende manieren waarop naar democratie en burgerparticipatie in de stad kan gekeken worden en belichten we de mogelijks duistere kant van burgerparticipatie.

Docent: Elisabeth Van Wymeersch, Universiteit Antwerpen

Elisabet Van Wymeersch is politiek wetenschapper en doctoraal onderzoeker aan de Onderzoeksgroep voor Stadsontwikkeling en het Centre for Research on Environmental and Social Change (CRESC) aan de Universiteit Antwerpen. Haar onderzoek focust zich op burgerparticipatie en –protest bij stadsontwikkelingsprojecten, en hun mogelijke rol voor maatschappelijke verandering.

 55,00 In winkelmand
Het belang van groenblauwe netwerken – 02/06/2020
Het belang van groenblauwe netwerken – 02/06/2020

Groenblauwe stedelijke netwerken kunnen de effecten van klimaatverandering, energie- en voedselschaarste verzachten en de ontwikkeling van biodiversiteit en een gezondere leefomgeving ondersteunen. Deze les bepreekt, aan de hand van binnen- en buitenlandse voorbeelden, hoe groenblauwe infrastructuur de basis voor een veerkrachtige, circulaire stad kan vormen en hoe tuinen van burgers daarin een rol kunnen spelen.

Docent: Paul Verschueren, Erasmushogeschool

Paul Verschueren is landschapsarchitect, antropoloog en houder van een doctoraat aan de Universiteit van Queensland. Hij is verbonden aan het kenniscentrum tuin+ van de opleiding Landschaps- en tuinarchitectuur van de Erasmushogeschool Brussel.

 55,00 (€ 325 voor de reeks van 8 lessen) In winkelmand
Solidair Mobiel Wonen: duurzaamheid vanuit tijdelijkheid – 04/02/2020
Solidair Mobiel Wonen: duurzaamheid vanuit tijdelijkheid – 04/02/2020
In vele steden wordt het moeilijker om een betaalbare woning te vinden. Tegelijk zijn er tal van leegstaande woningen, kantoor- en fabrieksgebouwen, verdiepingen boven winkels, en grootschalige spoorweg- en industrieterreinen die niet langer dienst doen.‘Solidair Mobiel Wonen’ (SMW) heeft tot doel een model te ontwikkelen voor de co-creatie van mobiele huisvesting voor thuislozen op tijdelijk leegstaande terreinen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.Vanuit dit project reflecteren we over de rol en positie van ‘wonen in de tussentijd’ in de context van veerkrachtige, duurzame steden en van ‘transitionele’ ruimtelijke planning.

Docent: Aurelie De Smet, Erasmushogeschool

Aurelie De Smet is architect en ruimtelijk planner. Haar onderzoek is gericht op de rol van burgers bij het plannen, vormgeven en beheren van de ruimte. Zij is verbonden aan het departement Landschapsarchitectuur van de Erasmushogeschool Brussel, waar ze het Kenniscentrum tuin+ leidt. Ze onderzoekt de rol van (semi-)private tuinen in de transitie naar een duurzame samenleving. Bij de faculteit Architectuur van de KU Leuven werkt ze rond ‘tijdelijk gebruik’ en ‘tactical urban planning’.

 55,00 In winkelmand