Thomas Kuhn: revoluties in wetenschap – 01/10/2019
Thomas Kuhn: revoluties in wetenschap – 01/10/2019

Kuhn (1922-1996) schetst een revolutionair nieuw beeld over de manier waarop wetenschappen zich ontwikkelen; een beeld dat de wetenschapsfilosofie niet meer heeft losgelaten. We kijken naar wat hem inspireerde en bespreken de klassieker ‘De structuur van wetenschappelijke revoluties’ We kijken ook verder naar de actualiteit van de wetenschapspraktijk.

Karen François, VUB

Karen François is professor aan de VUB. Ze doceert de vakken wetenschap en maatschappij, ontologie, fenomenologie en wetenschappelijke integriteit. Ze is directeur van het Centrum voor Logica en wetenschapsfilosofie en directeur van de Doctoral School aan de VUB. Haar onderzoek is gericht op wiskundige praktijken gerelateerd aan onderwijs en cultuur.

 55,00 In winkelmand
Giorgio Agamben en de mensenrechten – 15/10/2019
Giorgio Agamben en de mensenrechten – 15/10/2019

Voor velen zijn de mensenrechten het kroonstuk van de Europese Verlichtingsfilosofie. Toch zijn er her en der critici, zoals Giorgio Agamben. Hij beweert dat de mensenrechten een instrument zijn voor de ‘biopolitisering van het menselijk leven’ en daardoor burgers veeleer onderwerpt aan staatsgeweld dan hen ertegen te beschermen. In deze les gaan we na wat Agambens mensenrechtenkritiek inhoudt en welke alternatieven hij kan bieden.

Tim Christiaens, KU Leuven

Tim Christiaens is filosoof en politieke wetenschapper. Hij werkt aan een doctoraat in het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte, KU Leuven, over de notie ‘bestuurlijkheid’ bij Michel Foucault en Giorgio Agamben. Zijn onderzoek focust op  hedendaagse Franse en Italiaanse kritische theorie en economische thema’s zoals ondernemerschap, sociale uitsluiting en de macht van financiële markten.

 55,00 In winkelmand
Slavoj Zizek: politieke filosofie, ideologie en psychoanalyse – 05/11/2019
Slavoj Zizek: politieke filosofie, ideologie en psychoanalyse – 05/11/2019

De sloveen Slavoj Zizek, een van de bekendste levende filosofen, heeft een aparte benadering van de aard en werking van ideologie. We focussen  op de beide vormen van totalitarisme, fascisme en stalinisme, maar ook op democratische ideologiëen zoals liberalisme en conservatisme. Ook zijn verdediging van het christendom en kritiek op multiculturalisme en Political Correctness komen aan bod.

Frank Vande Veire, Koninklijke Akademie voor Schone Kunsten Gent

Frank Vande Veire is filosoof en docent aan de Akademie voor Schone Kunsten te Gent. Hij schrijft over filosofie, literatuur en kunst. In 1997 ontving hij de Vlaamse Cultuurprijs voor kunstkritiek, vooral naar aanleiding van zijn De geplooide voorstelling. Essays over kunst. In 2017 verscheen Het mensbeeld van Slavoj Zizek (2017) en de pornografische roman Bloeiende Agatha.

 55,00 In winkelmand
R.S. Peters’ filosofie van de opvoeding – 19/11/2019
R.S. Peters’ filosofie van de opvoeding – 19/11/2019

Richard Stanley Peters (1919-2011), is een van de grondleggers van het zgn. “analytische paradigma” in de filosofie van de opvoeding. We behandelen de kerngedachten van zijn analytisch concept van de opvoeding: eerst over “opvoeding als initiatie”, “de opgevoede persoon” en “de rol van de lera(a)r(es)” in het licht van het klassieke, Griekse ideaal van de ‘paideia’ of ‘liberal education’, daarna over morele ontwikkeling en opvoeding, besproken tegen de achtergrond van het Piaget-Kohlberg model in de morele psychologie.

Stefaan Cuypers, KU Leuven

Stefaan E. Cuypers is als gewoon hoogleraar verbonden aan het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte van de Katholieke Universiteit Leuven. Zijn domeinen van onderzoek zijn wijsgerige psychologie en filosofie van de opvoeding en het onderwijs.  Hij publiceerde onder meer Self-Identity and Personal Autonomy. An Analytical Anthropology (London: Routledge, 2017).

 55,00 In winkelmand
Simone de Beauvoir: zeventig jaar na De Tweede Sekse – 03/12/2019
Simone de Beauvoir: zeventig jaar na De Tweede Sekse – 03/12/2019

70 jaar geleden verscheen De Tweede Sekse, een prachtig voorbeeld hoe filosofische concepten niet alleen toegepast kunnen worden op hedendaagse maatschappelijke fenomenen, maar ook in reactie op die fenomenen herzien en geherformuleerd dienen te worden. We belichten haar existentialisme en de hedendaagse relevantie van haar denken. Hoe verhoudt De Tweede Sekse zich tot haar ethische traktaten? Welke filosofische ideeën komen tot uiting in haar romans?  Welke kritieken werden geformuleerd op haar denken?

Liesbeth Schoonheim, Universiteit Amsterdam

Liesbeth Schoonheim is docent ethiek en politieke en sociale filosofie aan de Universiteit van Amsterdam. Ze doctoreerde op een proefschrift over Hannah Arendts concept van herinnering aan de KU Leuven. Haar onderzoek bevindt zich op het raakvlak tussen politieke en feministische theorie.

 55,00 In winkelmand
Walter Benjamin. Moderniteit, Messianisme en Marxisme – 17/12/2019
Walter Benjamin. Moderniteit, Messianisme en Marxisme – 17/12/2019

Walter Benjamin (1892-1940), één van de meest impactvolle auteurs uit de 20ste eeuwse Europese cultuurgeschiedenis, sluit zowel bij mystieke tradities uit het Joods-Messianisme aan als bij de post-Marxistische theorieën van de Kritische Theorie en de Frankfurtschool. Zijn belangrijkste inzichten komen aan bod, van complexe taalfilosofie tot de befaamde theorie over ‘mechanische reproduceerbare’ kunstwerken, en zijn invloedrijke gedachten over de moderniteit, het gebruik van hash en zijn interpretatie van de hedendaagse consumptiemaatschappij als een ‘droomuniversum’.

Stéphane Symons, KU Leuven

Stéphane Symons, hoofddocent Cultuurfilosofie aan het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte van de KU Leuven, studeerde in Leuven, Parijs en New York, en was gastdocent aan o.m. Tilburg University, New School for Social Research (NYC) en Lingnan University (Hong Kong). Hij schreef 3 monografieën over de cultuurfilosofie van de Frankfurt School en essays over 20e eeuwse, continentale wijsbegeerte.

 55,00 In winkelmand
Jean Cavaillès over de logica en theorie van de wetenschap – 28/01/2020
Jean Cavaillès over de logica en theorie van de wetenschap – 28/01/2020

Frans wetenschapsfilosoof en belangrijk verzetsfiguur Jean Cavaillès kan gelden als het best bewaarde geheim van de Franse denken in de 20ste eeuw, vooral door zijn traktaat Sur la logique et la théorie de la science (1947). Zijn invloed op figuren zoals Georges Canguilhem, Jules Vuillemin, Gilles Gaston Granger, Claude Levi-Strauss, Gaston en Suzanne Bachelard, en Michel Foucault, is onbetwist.

Paul Cortois, KU Leuven

Paul Cortois doceert filosofie aan het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte (KU Leuven).) Hij schreef een proefschrift over de wetenschapsfilosofie van Jean Cavaillès (1991). Zijn huidige interessedomeinen omvatten de grote figuren van de Franse epistemologie, vooral Cavaillès,  Gaston en Suzanne Bachelard. Hij beoefent daarnaast ook de cultuurfilosofie, met inbegrip van de literaire, rituele en muzikale esthetica. Hij publiceerde over Cavaillès, Feyerabend, Kuhn, Husserl, Wittgenstein, Ernst Cassirer en Susanne Langer, en over aspecten van het ritueel en  de rol van experten in de samenleving,

 55,00 In winkelmand
Levinas: denker van de meervoudige verantwoordelijkheid – 16/01/2020
Levinas: denker van de meervoudige verantwoordelijkheid – 16/01/2020

De Frans-joodse denker Levinas (1905-1995) stelde de term ‘verantwoordelijkheid’ centraal in de ethiek. Vanuit de confrontatie met verschillende vormen van onmenselijkheid, ontwikkelde hij een visie op de menselijke subjectiviteit die zich ontplooit als een vestigen van het eigen bestaan, maar ook als genietend, werkend en denkend. De diepste waarheid van de subjectiviteit verschijnt vanuit de lijdenservaring en in de ethische verantwoordelijkheidsrelatie met de ander. Dat is geen exclusieve relatie tussen twee mensen. Ze mondt ook uit in een maatschappelijke en politieke verantwoordelijkheid. Deze visie is relevant voor het algemeen ethisch denken en voor specifieke professionele relaties als zorg, verpleegkunde, onderwijs en opvoedkunde.

Luc Anckaert, KU Leuven

Prof. Luc Anckaert doceert Joodse Wijsbegeerte aan de KUL. Hij publiceerde meerdere boeken en artikel over Rosenzweig, Levinas, Vasili Grossman, bio-medische kwesties en zorgethiek. Hij werd bekroond met goud door het Nederlandse Teyler-Genootschap.

 55,00 In winkelmand
epistemologie
De menselijke conditie vanuit Heidegger en Sartre – 03/03/2020

Om ‘de menselijke conditie’ vanuit het werk van Heidegger, Sartre en Camus te verkennen, nemen we Heideggers bepaling van het ‘Dasein’ (het er-zijn) en het verschil met het ‘Sein’ (het zijn) als aanknopingspunt. Van daaruit verkennen we het conceptuele kader dat Heidegger ontwierp om de menselijke existentiële conditie te thematiseren. Hierbij nemen begrippen zoals ‘geworpenheid’, ‘in-de-wereld-zijn’ en ‘medemens-zijn’ een centrale plaats in. Na de bespreking van Heideggers Zijn en Tijd wordt een algemene inleiding op Sartres werk gegeven, waarbij vooral aandacht gaat naar zijn denken over menselijke vrijheid. Ook Camus komt even aan bod, en dan vooral zijn wijsgerige bevraging van de opstand en de zelfmoord.

Docent: Liesbet De Kock, VUB

Liesbet De Kock is opgeleid als Klinisch Psychologe (UGent 2006) en Filosofe (UGent 2009). In 2014 behaalde ze haar doctoraat aan de Universiteit Gent (Centrum voor Kritische Filosofie) en momenteel is ze als postdoctoraal onderzoeker verbonden aan de Vrije Universiteit Brussel (Centrum voor Logica en Wetenschapsfilosofie). Haar onderzoek spitst zich toe op de historische en filosofische grondslagen van de psychologie als wetenschap.

 55,00 In winkelmand
Wittgenstein over de taken van de filosofie – 26/05/2020
Wittgenstein over de taken van de filosofie – 26/05/2020

Er kan terecht gezegd worden dat Wittgensteins diagnose van de toestand van de filosofie, revolutionaire implicaties heeft voor de filosofie. We maken kennis met een belangrijk inzicht: de idee dat filosofische problemen ontstaan wanneer een bepaalde opvatting over hoe de wereld in elkaar zit, ons zicht op de werkelijkheid belemmert. We bespreken hoe dit door Wittgenstein wordt toegepast om klassieke filosofische problemen te ontmijnen. Hieruit komt naar voor dat voor Wittgenstein’s filosofie om te laten zien dat filosofische problemen gebaseerd zijn op een verkeerd beeld van het fenomeen in kwestie. Tenslotte gaan we dieper in op het verband tussen deze meta-filosofische opvattingen en de cultuurkritische dimensie van zijn werk

Docent: Karim Zahidi, UA en UGent

Karim Zahidi is wiskundige en filosoof, verbonden aan het Departement Wijsbegeerte van de UA en de UGent. Hij is gespecialiseerd in de wijsgerige psychologie en wetenschapsfilosofie. Hij publiceerde naast artikels binnen deze domeinen ook over het werk van Wittgenstein en co-auteur van het boek De paradox van Hayek. Vrijheid als privilege over het vrijheidsbegrip van het neoliberalisme.

 55,00 In winkelmand
Derrida’s deconstructie van het kader – 28/04/2020
Derrida’s deconstructie van het kader – 28/04/2020

Jacques Derrida (1930-2004), een van de meest provocerende denkers van onze tijd, gaat door als de vader – maar voor zijn tegenstanders veeleer als de ‘godfather’ – van de deconstructie. We spitsen onze aandacht toe op de notie van deconstructie, omdat daarmee allerhande misverstanden verbonden zijn.  ‘Wat is deconstructie precies?’ en ‘Wat is deconstructie allemaal niet?’ ‘Wat is datgene wat gedeconstrueerd moet worden?”Wie is degene die deconstrueert?’ Door deze vragen te stellen hebben we ongemerkt een reeks vooronderstellingen gemaakt die niet vanzelfsprekend zijn en die we op hun beurt dus aan een deconstructief onderzoek dienen te onderwerpen. Derrida voert ons vanaf het begin in een ontzaglijk labyrint binnen van vragen en tegenvragen, van opwerpingen en opwerpingen bij deze opwerpingen. De les wil een summiere rondleiding in dit labyrint bieden.

Docent: Erik Oger, Universiteit Antwerpen

Em. Prof. Dr. Erik Oger doceerde hedendaagse filosofie aan de universiteit van Antwerpen. Hij publiceerde de volgende boeken : Derrida. Een inleidingNachtoog. Schuine wegen van de filosofie en De rede en haar monsters. Op dit ogenblik bereidt hij een boek over de filosofie van Nietzsche voor : Als in een honderdvoudige spiegel. Nietzsches perspectivische schrijven.

 55,00 In winkelmand
techniek
Graham Harman: de object-georiënteerde filosofie – 09/06/2020

Graham Harman is de grondlegger van de‘object-oriented ontology’ (OOO), een nieuwe, revolutionaire stroming in de hedendaagse filosofie, gestoeld op een radicale interpretatie van Heideggers gedachtegoed. OOO is ondertussen een beweging op zich geworden, waarin ook denkers als Timothy Morton te situeren zijn. In deze les krijg je een inleiding op het werk van Harman en de object-georiënteerde filosofie. Je blik op de dingen zal nooit meer dezelfde zijn!

Docent: Yoni Van Den Eede, VUB

Als techniek-, media- en cultuurfilosoof is Yoni Van Den Eede postdoctoraal onderzoeker van het FWO en parttime onderzoeksprofessor aan de Vrije Universiteit Brussel. Zijn onderzoek spitst zich toe op de filosofie en ethiek van technologie en media.

 55,00 In winkelmand
Antonio Gramsci: denker van de hegemonie – 31/03/2020
Antonio Gramsci: denker van de hegemonie – 31/03/2020

Gramsci is zonder twijfel de meest invloedrijke marxistische filosoof van de 20ste eeuw. Met zijn nieuwe ‘wetenschap van de politiek’ wilde hij op een radicaal nieuwe manier nadenken over maatschappijverandering in de concrete condities van het Italië van de eerste helft van de 20ste eeuw, maar tegelijk was het zijn ambitie om, met een knipoog naar Goethe, een werk te schrijven dat ‘für ewig’ zou zijn. Wat is zijn theoretische bijdrage, en hoe kan ze onze huidige situatie helpen ophelderen?

Docent: Matthias Lievens, KU Leuven

Matthias Lievens is docent aan het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte (KU Leuven). Zijn onderzoek situeert zich binnen de kritische, continentale sociale en politieke filosofie.

 55,00 In winkelmand
Van eenheid naar verscheidenheid: Meillassoux en Badiou – 12/05/2020
Van eenheid naar verscheidenheid: Meillassoux en Badiou – 12/05/2020

Heidegger claimde dat in traditie de werkelijkheid altijd onder één noemer werd gebracht en dat diezelfde werkelijkheid werd gegrond in ofwel de natuur ofwel in God. Maar wat gebeurt er wanneer die klassieke metafysica haar geloofwaardigheid verliest? We tonen aan dat het oeuvre van tal van hedendaagse ‘continentale’ denkers getuigt van de dood van het traditionele denken, omdat daarin alles draait zonder veelheid (ipv eenheid) en grondeloosheid (ipv grond). We focussen daarvoor op Quentin Meillassoux en Giorgio Agamben.

Lode Lauwaert, KU Leuven

Lode Lauwaert werkt aan het HIW (KU Leuven) en verricht onderzoek naar geweld en het gebruik van nieuwe militaire technologieën. Hij doceert techniekfilosofie en was visiting scholar aan Boston College, Stellenbosch University en de Universiteit van Wenen. Hij is de auteur van Markies de Sade. Essays over ethiek en kliniek, literatuur en natuur, en was samensteller van Filosofie van geweld. In 2020 verschijnt zijn nieuw boek over technologie en Artificiële intelligentie.

 55,00 In winkelmand
Hannah Arendt over vrijheid, politiek, en democratie – 11/02/2020
Hannah Arendt over vrijheid, politiek, en democratie – 11/02/2020

Hannah Arendt keert terug naar de oorspronkelijke ervaringen met het politieke in de Griekse stadstaat (polis) van de vijfde eeuw voor Christus om een eigenzinnig maar inspirerend antwoord te formuleren op de vraag naar de betekenis van vrijheid, burgerschap, macht, politiek en democratie. Tegen die achtergrond formuleert ze een scherpe kritiek op de wijze waarop het politieke wordt begrepen en ingevuld in de traditie van de politieke filosofie vanaf Plato en in de moderne maatschappij in het bijzonder. We gaan vooral in op Arendts visie op free speech en het belang van de publieke ruimte om de relevantie van haar politieke denken te illustreren.

Docent: Geert Van Eekert, Universiteit Antwerpen

Geert Van Eekert schrijft en doceert over antieke en middeleeuwse wijsbegeerte, de geschiedenis van de metafysica(kritiek), de filosofie van Immanuel Kant en de politieke theorie van Hannah Arendt. Recent publiceerde hij samen met Herbert De Vriese Het einde van de metafysica. Kant, Hegel en de jonghegelianen.

 55,00 In winkelmand
Lyotard: het onmenselijke, het sublieme en de kunst – 17/03/2020
Lyotard: het onmenselijke, het sublieme en de kunst – 17/03/2020

De laatmoderne samenleving is een onmenselijke machine die solidariteit, verdraagzaamheid en fijngevoeligheid belemmert. Na het ‘einde van de grote verhalen’ – christendom, marxisme, verlichting – dreigt de totale ontreddering. Lyotard tracht de onmenselijkheid van het systeem te counteren, door een ander tekort aan menselijkheid te rehabiliteren dat huist in het opnieuw waarderen van het onberekenbare en het onvoorspelbare, het toevallige en het vreemde, het enthousiasme en het sublieme van de kunst, die weerstand bieden tegen het kitscherige narcisme en de ‘totalitaire’ technowetenschap, die het menselijke leven vandaag beheersen.

Docent: Bart Vandenabeele, UGent

Bart Vandenabeele is hoogleraar filosofie aan de Universiteit Gent. Hij doceert en publiceert over esthetica, filosofie van de kunst, en moderne en hedendaagse filosofie. Van zijn hand verschenen onder meer De passie van de aanraking. Over de esthetica van Jean-François Lyotard met J. Peeters, een aantal werken over Schopenhauer en vele artikelen en essays over moderne en hedendaagse filosofie en kunst.

 55,00 In winkelmand