Premoderne literatuur en ontwikkeling van literaire stromingen – 02/10/2018
Premoderne literatuur en ontwikkeling van literaire stromingen – 02/10/2018

Eerst behandelt deze les de opkomst van de literatuur in Europa tot aan de moderniteit. Eerst wordt er ingegaan op het begrip ‘Europa,’ waarna we vetrekken vanuit de spanning tussen de Latijnse eenheidscultuur en de verschillende volksculturen in de middeleeuwen, om vervolgens de ontwikkeling van de verschillende literaire stromingen te bespreken. De les eindigt met een beschouwing over de unieke bijdrage van de Europese letteren aan de wereldliteratuur.

Docent: Christophe Collard, VUB

Christophe Collard doceert Europese letterkunde en litertuurtheorie aan de Vrije Universiteit Brussel, waar hij medeoprichter is van het Journal for Literary and Intermedial Crossings. Hij is als onderzoeker tevens verbonden aan FIGURA: Centre de Recherche sur le texte et l’imaginaire van de Université du Québec à Montréal, en als gastdocent aan de Beijing Normal University.

 55,00 In winkelmand
Verborgen herinneringen: verhalen vertellen na Franco – 14/02/2019
Verborgen herinneringen: verhalen vertellen na Franco – 14/02/2019

De dood van Franco in 1975 betekende het einde van bijna vier decennia van dictatuur in Spanje. In de periode onmiddellijk daarna, onderging Spanje snelle sociale en politieke veranderingen. Tijdens ‘de transitie’, zoals de periode later werd genoemd, omarmde het land de democratie zonder het Francoïstische verleden volledig uit te roeien. Hoe wordt dit moment weerspiegeld in de literatuur van die tijd? We zullen kijken naar een aantal belangrijke schrijvers, zoals Carmen Martín Gaite en Eduardo Mendoza, om te zien hoe nieuwe vormen van verhalen werden gebruikt om het geweld van de burgeroorlog en de dictatuur te verkennen.

Docent: Nettah Yoeli-Rimmer UGent

Nettah Yoeli-Rimmer is onderzoeker aan de UGent. Hij schreef zijn doctoraat over de erfenis van de historische samenleving tussen christenen, moslims en joden in 19e-eeuwse Spaanse literatuur. Zijn huidige project onderzoekt de relatie tussen stad en literatuur in de Franco-periode.

 55,00 In winkelmand
Franz kafka
Maatschappijkritiek als poëtisch principe in de Duitse literatuur – 28/02/2019

In deze les wordt aan de hand van diachroon geselecteerde canonteksten – zoals Friedrich Schillers Kabale und Liebe en Heinrich Heines Deutschland. Ein Wintermärchen – ingegaan op maatschappijkritiek als belangrijke krachtlijn en fundamenteel structuurprincipe van de Duitse literatuur. Via de bespreking van deze werken behandelen we de centrale vraag naar wat in verschillende stromingen de esthetische en ideologische specificiteit uitmaakt, maar ook – en vooral – wat deze stromingen allemaal gemeenschappelijk hebben. In dit verband richten we onze blik op de maatschappelijke spanning tussen Geist und Macht, de problematiek van de Duitse collectieve identiteit en de relatie tussen centrum en periferie.

Docent: Arvi Sepp, UA/VUB

Arvi Sepp is professor voor Duitse letterkunde aan de Universiteit van Antwerpen en professor voor vertaalwetenschap en Duitse cultuur aan de Vrije Universiteit Brussel.

 55,00 In winkelmand
virginia woolf,alice munro
De ‘Celtic Tiger’ en ‘Austerity Ireland’ in recente Ierse fictie – 21/03/2019

De ongeziene economische bloei in Ierland en de daaropvolgende financiële crisis hebben de Ierse maatschappij grondig veranderd. In deze les bekijken we hoe hedendaagse Ierse schrijvers zowel de zgn. ‘Celtic Tiger’ periode als de crisisjaren gestalte geven in hun fictie. We bespreken het werk van bekende auteurs als Anne Enright, Kevin Barry en Colm Toibin, maar introduceren ook nieuw talent: Claire Kilroy, Sara Baume, Colin Barrett, Donal Ryan en Mike McCormack. En we stellen ons de vraag: ligt het afbeelden van crisis, ellende en trauma de Ieren beter dan het schrijven over bloei, rijkdom en geluk?

Docent: Elke D’Hoker, KU Leuven

Elke D’hoker is professor Engelse literatuur aan de KU Leuven en co-directeur van het Leuven Centre for Irish Studies. Haar onderzoeksinteresses gaan uit naar het genre van het korte verhaal en het werk van vrouwelijke auteurs. Haar meest recente boek, Irish Women Writers and the Modern Short Story verscheen in 2016 bij Palgrave Macmillan.

 55,00 In winkelmand
Het postmodernisme, dood en begraven? – 04/04/2019
Het postmodernisme, dood en begraven? – 04/04/2019

Het postmodernisme heeft een slechte naam. Het zou alles relativeren en dat is verwerpelijk, zeker in de tijd na ‘nine eleven’, waarin religie en identiteit weer een centrale rol spelen. Deze les bespreekt eerst de verschillende soorten postmodernisme in de Nederlandstalige literatuur en besteedt dan aandacht aan de evolutie tot op de dag van vandaag. Het illustratiemateriaal wordt gehaald uit een groot aantal Nederlandstalige postmoderne romans.

Docent: Bart Vervaeck, KU Leuven

Bart Vervaeck doceert Nederlandse literatuur en verhaaltheorie aan de KU Leuven. Hij publiceerde Het postmodernisme in de Nederlandse en Vlaamse roman en een studie over literaire hellevaarten. Samen met Luc Herman schreef hij Vertelduivels, een handboek verhaaltheorie dat ook in het Engels verscheen. In uiteenlopende tijdschriften publiceert hij over de romanvernieuwingen na de Tweede Wereldoorlog.

 55,00 In winkelmand
Italiaanse modernistische verhalen – 02/05/2019
Italiaanse modernistische verhalen – 02/05/2019

In hun zoektocht naar waarheid nemen de Italiaanse modernisten afscheid van het idee van een rationele, meetbare mens, die zichzelf in de hand heeft en de omgeving naar zijn hand zet. Met de scherven die overblijven, puzzelen ze een heel ander soort mens en wereld in elkaar. Niet het succes, maar het leven zelf wordt de moeilijkste opdracht voor het modernistische personage, dat er niet in slaagt om de rollen te spelen die de conventionele samenleving hem opdringt. Door zijn elliptische en fragmentaire aard is het korte verhaal erg geschikt om deze revolutie van de twijfel te vatten. De zoektocht naar de waarheid, leidt steeds vaker naar het ongeschrevene, naar de leegte tussen de woorden. In deze les ontdekken we het Italiaanse modernistische korte verhaal aan de hand van teksten van twee grootmeesters in het genre: Luigi Pirandello en Italo Svevo.

Docent: Matthijs Duyck, Schrijver

Mathijs Duyck is schrijver en leraar. Hij schreef een doctoraat over de korte verhalen van de Italiaanse modernist C.E. Gadda (2014) en debuteerde als romanschrijver met Woensdag (Manteau, 2016). Samen met illustrator Jelle Meys bracht hij vervolgens De gelukszoekers uit, een bundel met korte verhalen en lino’s.  

 55,00 In winkelmand
Wallace Stevens en de dichterlijke vrijheid – 16/05/2019
Wallace Stevens en de dichterlijke vrijheid – 16/05/2019

Van alle grote dichters uit het Engelstalige modernisme is Wallace Stevens (1879-1955) wellicht het minst bekend bij het brede publiek. Maar onder collega-dichters is hij het meest geliefd en aan Amerikaanse universiteiten wordt hij vaker gedoceerd dan Nobelprijswinnaars zoals W. B. Yeats en T. S. Eliot. De poëzie van Stevens zit boordevol verrassingen, is tegelijk filosofisch, mysterieus en grappig, en lijkt het meest te genieten van de vrijheid van de verbeelding. Een kleine verkenning probeert dit duidelijk te maken.

Docent: Bart Eeckhout, UA

Bart Eeckhout is professor Engelse en Amerikaanse literatuur aan de Universiteit Antwerpen en hoofdredacteur van The Wallace Stevens Journal. Hij publiceerde verscheidene boeken en artikels over Stevens en is ook actief als vertaler van zijn werk.

 55,00 In winkelmand
De ziel van de democratie in Noord-Amerikaanse poëzie: Walt Whitman – 06/06/2019
De ziel van de democratie in Noord-Amerikaanse poëzie: Walt Whitman – 06/06/2019

Whitman geldt als dé Amerikaanse dichter omdat hij als geen ander de rebelse energie, het landschap en de complexe relaties die de VSA kenmerken heeft gevat. We staan stil bij het fysieke aspect van Whitmans werk (hoe ‘ademt’ zijn werk?) en denken na over het idee verbeelding. Hoe kunnen we vandaag de verbeelding inzetten om opnieuw contact te maken met de ziel van de democratie waar Whitman zo van hield?

Docent: Éireann Lorsung, University of Maine, Farmington

Éireann Lorsung is schrijver en professor Engelse Literatuur en Creatief Schrijven aan de University of Maine, Farmington (VSA). Ze schreef een proefschrift over Jacques Derrida en de liefde aan de University of Nottingham (VK) en publiceerde twee dichtbundels: Music for Landing Planes By (Milkweed 2007) en Her Book (Milkweed 2013). Binnenkort verschijnt een essaybundel waarin ze het onder andere heeft over haar relatie tot Vlaanderen, waar ze zes jaar woonde, en het open verlangen je ergens thuis te voelen.

 55,00 In winkelmand
Postmoderne sprookjes en metafictie, of literatuur over literatuur – 20/06/2019
Postmoderne sprookjes en metafictie, of literatuur over literatuur – 20/06/2019

Sprookjes hebben de reputatie van een kinderlijke eenvoud te zijn, bedoeld voor jongere lezers, en dus zeker geen ‘Hoge Literatuur’. De geschiedenis leert ons echter dat het sprookje zich al van bij haar vroege ontwikkeling als een literair genre voor volwassen en jongvolwassen niet alleen heeft ingelaten met sociale, politieke en filosofische kwesties, maar ook actief gereflecteerde op haar eigen statuut als wonderlijke fictie binnen bredere literair-artistieke kaders. Vertrekkend vanuit het theoretisch concept ‘metafictie’ en met een kleine tekstselectie gaan we na hoe dit literair-artistiek zelfbewustzijn zich heeft voortgezet in postmoderne sprookjesbewerkingen. Wat hebben deze teksten te vertellen over zichzelf en de aard en functie van literatuur?

Docent: Stijn Praet, UGent

Stijn Praet promoveerde aan UGent op de relaties tussen sprookjes en de Latijnse literatuur. Hij was verbonden aan Stockholms Universitet en Harvard University. Sinds 2017 werkt hij opnieuw in Gent als doctor-assistent in de vakgroep Letterkunde en verricht onderzoek en doceert rond middeleeuwse Latijnse verhalencollecties en de geschiedenis van het sprookjesgenre. Van hem verschenen o.m. In het spoor van Vergilius (2018, met Wim Verbaal) en The Fairy Tale Vanguard: Literary Self-Consciousness in a Marvelous Genre (2018, met Anna Kérchy).

 55,00 In winkelmand
virginia woolf,alice munro
Literatuur als Twitteratuur – 11/10/2018

In deze les bespreken we nieuwe vormen van literatuur, de zgn. Twitteratuur of Twitter fictie, die sinds 2009 opgang maakt via het sociale medium Twitter. We geven eerst een overzicht van verschillende vormen van Twitteratuur – microfictie, serialisatie, herschrijvingen, ‘collaborative’ fiction – en gaan daarna dieper in op de Twitter kortverhalen van drie vooraanstaande auteurs, Rick Moody, Jennifer Egan en David Mitchell, om te onderzoeken hoe vorm en inhoud kunnen samengaan in de beste Twitteratuur.

Docent: Elke D’Hoker, KU Leuven

Elke D’hoker is professor Engelse literatuur aan de KU Leuven en co-directeur van het Leuven Centre for Irish Studies. Haar onderzoeksinteresses gaan uit naar het genre van het korte verhaal en het werk van vrouwelijke auteurs. Haar meest recente boek, Irish Women Writers and the Modern Short Story verscheen in 2016 bij Palgrave Macmillan.

 55,00 In winkelmand
Vrouwelijke literatuur in middeleeuws en vroegmodern Europa – 18/10/2018
Vrouwelijke literatuur in middeleeuws en vroegmodern Europa – 18/10/2018

Veel meer vrouwen dan we tegenwoordig aannemen namen deel aan de intellectuele en literaire cultuur van middeleeuws en vroegmodern Europa, als bezitters en lezers van boeken, maar even zo goed als kopiisten, vertalers en zelfs als auteurs. Sommige van deze vrouwen, zoals de mystica Hadewijch, de hofdichteres Christine de Pizan of de Antwerpse dichteres Anna Bijns hebben een plaats verworven in de literaire canon. In deze les bekijken welke speelruimte hun minder bekende tijdgenoten hadden om hun pen op te nemen en een creatief schrijverschap vorm te geven.

Docent: Patricia Stoop, UA

Patricia Stoop doceert historische Nederlandse letterkunde in het Departement Letterkunde van de Universiteit Antwerpen. Daarnaast bekleedde ze in 2014 and 2018 de prestigieuze Visiting Brueghel Chair in het Department of Germanic Languages and Literatures aan de University of Pennsylvania en werkte ze als universitair docent Middelnederlandse letterkunde aan de Universiteit Utrecht in 2015–16.

 55,00 In winkelmand
Literatuur en Vlaamse natievorming: Conscience – 08/11/2018
Literatuur en Vlaamse natievorming: Conscience – 08/11/2018

Als we nu over ‘Vlaanderen’ en ‘Vlamingen’ spreken, doen we dat nogal achteloos. Maar bedoeld of onbedoeld dragen we ook bij tot de uitstraling en herkenbaarheid van Vlaanderen en de Vlaming. In het onderzoek naar nationalisme(n) is intussen algemeen aanvaard dat een natie pas ontstaat als voldoende mensen, instituties en media deze natie ook benoemen en verbeelden. Vaak zijn allerlei vormen van fictie hierin van doorslaggevend belang geweest. In deze les onderzoeken we de relatie tussen de literaire verbeelding en het ontstaan van een Vlaamse natie. We staan stil bij het ‘natievormende’ effect van het werk van Hendrik Conscience (19de eeuw) en zoeken naar verklaringen voor de de tegenwoordig gespannen verhouding tussen een artistiek-intellectuele bovenlaag en het moderne Vlaams-nationalisme.

Docent: Kevin Absillis, UA

Kevin Absillis is als docent moderne Nederlandse letterkunde en algemene literatuurweten­schap verbonden aan de Universiteit Antwerpen. Zijn voornaamste onderzoeksthema’s zijn literatuur & Vlaamse natievorming, uitgeverijgeschiedenis, taalideologie en utopisme. Hij is eveneens beheerder van het aan de Universiteit Antwerpen verbonden Studie- en documentatiecentrum Hugo Claus.

 55,00 In winkelmand
Vroegmoderne literatuur in Frankrijk – Fabels van La Fontaine – 22/11/2018
Vroegmoderne literatuur in Frankrijk – Fabels van La Fontaine – 22/11/2018

De dierfabel was eeuwenlang een plebejisch genre en de tekstjes van Aesopos en anderen werden vooral gebruikt in saaie vertaaloefening voor leerlingen Latijn en Grieks. La Fontaine maakte het schoolse genre salonfähig: zijn Fables choisies mises en vers, waarvan we dit jaar de 350e verjaardag vieren, waren een briljant kinderboek voor volwassenen, waarin de zeventiende-eeuwse lezers konden genieten van een vuurwerk aan onverwachte doordenkers. De eenentwintigste-eeuwse lezer ontdekt er bovendien een zeldzaam scherp beeld in van een nog erg traditionele wereld, waar ongeveer alle reflexen en evidenties zowat haaks staan op wat wij als moderni evident zijn gaan vinden.

Docent: Paul Pelckmans, UA

Paul Pelckmans is hoogleraar Franse en Algemene Literatuur aan de Universiteit Antwerpen. Hij voert onderzoek op het raakvlak van literatuur- en mentaliteitsgeschiedenis met focus op de XVIIe- en XVIIIe eeuwse roman. Hij publiceerde diverse monografieën, waaronder ‘De Wereld van La Fontaine’ en is redacteur van ‘La Fontaine en séries’.

 55,00 In winkelmand
Wat trekt ons zo aan in Scandinavische literatuur van de laatste decennia? – 04/12/2018
Wat trekt ons zo aan in Scandinavische literatuur van de laatste decennia? – 04/12/2018

Waarom lezen wij vandaag zo graag Scandinavische literatuur? Is dat nieuw of hebben de Lage Landen een lange traditie van het vertalen en lezen van Scandinavische werken? We keren terug naar de periode waarin ”Noordse literatuur” een vak is werd aan de Belgische universiteiten en onderzoeken welke factoren aan de basis lagen voor die interesse. Vooruitstrevende inzichten op het gebied van gezinsvorming en de plaats van de vrouw in de Scandinavische samenleving was er één van. Hoe wordt nu gekeken naar familiestructuren en vrouwelijkheid in één van de meest gelijkgestelde landen ter wereld? Hoe wordt de (plaats van de) vrouw geproblematiseerd in de hedendaagse Zweedse literatuur? Hoe komen de nieuwe gezinsstructuren en samenlevingsvormen aan bod en kent Zweden vandaag nog feministen?

Docent: Joksie Els Biesemans, UGent

Joksie Els Biesemans is gastprofessor aan de UGent. Ze voerde onderzoek naar de evolutie van de onderliggende overtuigingen, ideologieën en persoonlijke voorkeuren die vertalers van Scandinavische literatuur naar het Nederlands hadden tussen 1860 en 1940. Voortbouwend hierop specialiseerde ze zich in de Zweedse moderniteit, stedelijkheid en ”jämställdhet” – het gelijk behandelen van man en vrouw het dagelijkse leven.

 55,00 In winkelmand
Van Ostaijen, de eigenzinnige expressionist – 20/12/2018
Van Ostaijen, de eigenzinnige expressionist – 20/12/2018

Paul van Ostaijen leefde kort, maar hevig. Al vanaf zijn eerste teksten was het duidelijk dat hij zich niet bij de status quo zou neerleggen. ‘Wij willen ons eigen leven leven,’ schreef hij in 1914 in een boos stuk gericht aan de directeur van het Antwerpse atheneum. Zowel in de politiek als in de literatuur zou Van Ostaijen zijn eigen weg wel banen. Van Ostaijen groeide al snel uit tot de meest zuivere avant-gardist die onze literatuur rijk is. Politieke en artistieke vernieuwingsdrang, activisme en expressionisme, gaan bij hem hand in hand. Ook in zijn latere, pure, poëzie is de hang naar een andere, desnoods metafysische wereld nog herkenbaar.

Docent: Matthijs De Ridder, Schrijver

Matthijs de Ridder is schrijver en criticus. Hij schreef over en bezorgde werk van onder meer Louis Paul Boon, Willem Elsschot, Gaston Burssens, Kurt Köhler, Guido Gezelle en Paul van Ostaijen. In zijn literaire werk zoekt hij naar creatieve manieren om het verhaal van onze tijd te vertellen. Rebelse ritmes (2012) is een swingende cultuurgeschiedenis op het ritme van de jazz. In De eeuw van Charlie Chaplin (2017) bekijkt hij de twintigste eeuw door de lens van de filmheld die de eeuw haast in zijn eentje belichaamde. Momenteel werkt hij aan de biografie van Paul van Ostaijen.

 55,00 In winkelmand
sylvia Plath
Modernisme: de lente in met William Carlos Williams – 17/01/2019

In deze les maken we kennis met het Amerikaanse literair modernisme van de eerste helft van de twintigste eeuw. We focussen op de dichter William Carlos Williams (1883-1963) en zijn bundel Spring and All (1923). Williams verzette zich tegen de moeilijke, intellectuele poëzie van zijn tijdgenoot T.S. Eliot en wilde de literatuur weer concreet en direct maken – no ideas but in things.

Docent: Sarah Posman, UGent

Sarah Posman promoveerde in 2010 aan de Universiteit Gent. Ze is medesamensteller van verschillende boeken, waaronder Dichters van het nieuwe millennium: Nederlandse en Vlaamse poëzie in de 21 e eeuw (Vantilt, 2016) en The Intellectual Response to the First World War (Sussex Academic, te verschijnen in april 2017). Haar monografie Vital Stein: Gertrude Stein, Modernism and Life verschijnt in 2018 bij Edinburgh University Press. Ze is redactielid van nY, bestuurslid van deReactor en voorzitter van de Adviescommissie Poëzie van het Vlaams Fonds voor de Letteren.

 55,00 In winkelmand
Claus en Spit: bestaat er een toverformule voor een verhaal? – 31/01/2019
Claus en Spit: bestaat er een toverformule voor een verhaal? – 31/01/2019

Waaorm is het ene verhaal buitengewoon succesvol en een ander niet? Bestaat er een gouden formule voor een succesvol verhaal? Een lijst met ingrediënten die onmisbaar zijn om lezers te kunnen betoveren? Het is een vraag die in de literatuurwetenschap eigenlijk sinds Aristoteles bijzondere aandacht heeft genoten. In deze bijeenkomst bespreken we eerst enkele van de ‘toverformules’ die door filsofen en literatuuronderzoekers zijn gesuggereerd. Vervolgens testen we onze inzichten uit op twee romans: Het smelt (2016) van Lize Spit en De verwondering (1962) van Hugo Claus.

Docent: Kevin Absillis, UA

Kevin Absillis is als docent moderne Nederlandse letterkunde en algemene literatuurweten­schap verbonden aan de Universiteit Antwerpen. Zijn voornaamste onderzoeksthema’s zijn literatuur & Vlaamse natievorming, uitgeverijgeschiedenis, taalideologie en utopisme. Hij is eveneens beheerder van het aan de Universiteit Antwerpen verbonden Studie- en documentatiecentrum Hugo Claus.

 55,00 In winkelmand