Early Bird Rate

Filosofie: Levensvragen en maatschappelijke thema’s (sem 2)
05/02/’19-04/06/’19
scroll naar beneden voor het volledige programma

 395,00  325,00

Beschrijving

Tijdens het academiejaar 2018-2019 organiseren we het onderdeel ‘Levensvragen en maatschappelijke thema’s’ in Mechelen. Hier focussen we op grote filosofische onderwerpen zoals liefde, vrije wil, mensenrechten en democratie. Opnieuw selecteren we de beste docenten die hun nieuwste inzichten komen toelichten.

Eerste lessen gemist? Het is nog niet te laat om in te schrijven!

Je mag per semester twee keer een les inwisselen voor een les uit een andere opleiding binnen hetzelfde semester. Zo gaat een gemiste les niet verloren.

Klik hier voor meer info

Bestaat de vrije wil, en zo ja, in welke mate? – 05/02/2019
Bestaat de vrije wil, en zo ja, in welke mate? – 05/02/2019

Deze eeuwenoude vraag heeft tot hevige discussies geleid in de theologie, filosofie en psychologie, zonder sluitend antwoord. De laatste jaren leeft deze vraag opnieuw op, vooral vanuit de hersenwetenschap. Ze wordt daarbij toegespitst op de rol van het bewustzijn in het menselijk handelen. Vrije wil veronderstelt dat wij in staat zijn om op een bewust niveau onze situatie in te schatten, de mogelijkheden om te handelen te overlopen, en van daaruit een keuze maken. Heel wat vooraanstaande hersenwetenschappers betogen dat de rol van bewuste overweging in het handelen onbestaande is. Kiezen vanuit bewuste overweging is voor hen niet meer dan een “prettige illusie”. In deze lezing wordt aangetoond dat er veel redenen zijn om aan te nemen dat het menselijk bewustzijn een complexe eigenschap is die zich doorheen de evolutie ontwikkeld heeft tot een steeds efficiënter instrument om ons gedrag bij te sturen en daardoor onze overlevingskansen te vergroten. De conclusie is dan ook dat een meer genuanceerd debat nodig is.

Docent: Stephan Claes, KU Leuven

Prof. Stephan Claes is hoogleraar Psychiatrie aan de KU Leuven, en hoofd van de dienst Volwassenenpsychiatrie van het UPC KU Leuven. Zijn onderzoeksdomein betreft vooral de neurobiologie van stress, en de biologische en psychologische determinanten daarvan.

 55,00 In winkelmand
Ecologische rechtvaardigheid – 19/02/2019
Ecologische rechtvaardigheid – 19/02/2019

Waarom moeten we natuur beschermen? Hoe en in hoeverre is dit een rechtvaardigheidsvraagstuk? Verschillende mensen hechten een verschillende waarde aan de natuur. Volgens sommigen gaat het over overleven, of over een kosten-baten afweging, over ongelijkheid, over onvergelijkbare waarden, over transcendentie …? We gaan in op enkele belangrijke benaderingen en auteurs in dit debat over milieu en rechtvaardigheid en hoe ze op elkaar een antwoord geven

Docent: Stijn Neuteleers, UCLouvain

Stijn Neuteleers is als onderzoeker verbonden aan het BIOGOV centrum van de UCLouvain. Hij behaalde een doctoraat in de wijsbegeerte aan de KULeuven over de spanningen tussen pluralisme, efficiëntie en rechtvaardigheid met betrekking tot milieuproblemen. Hij werkte eerder aan de universiteit van Troyes en van Groningen, en was gastdocent aan de UAntwerpen en Saint-Louis Bruxelles. Zijn onderzoek situeert zich op het grensvlak van de sociologie, economie en filosofie van natuur en milieu. Het behandelt thema’s zoals motivaties en instituties, grenzen aan marktinstrumenten, plichten, natuurwaarden en rechtvaardigheid.

 55,00 In winkelmand
Wat schuilt er achter het begrip ‘psychische ziekte’? – 12/03/2019
Wat schuilt er achter het begrip ‘psychische ziekte’? – 12/03/2019

Een van de kernproblemen in de filosofie van de psychiatrie is de vraag wat een psychische ziekte eigenlijk is. Eigenlijk gaat het om twee verschillende vragen. Enerzijds is er de vraag waarin een geestesziekte verschilt van geestelijke gezondheid. Waarin verschilt bijvoorbeeld extreme verlegenheid van een sociale fobie? Anderzijds is er de vraag waarin een geestesziekte verschilt van andere soorten van ziekten, zoals hersenstoornissen (of neurologische stoornissen) en lichamelijke stoornissen. Met andere woorden: waarom is een psychische ziekte een ziekte (eerste vraag) en wat is er eigenlijk psychisch aan zo’n ziekte (tweede vraag)? Onze zoektocht naar antwoorden op die vragen brengt ons langs verrassende theorieën, argumenten en bevindingen in de geschiedenis van de psychiatrie.

Docent: Pieter Adriaens, KU Leuven

Pieter R. Adriaens is docent aan het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte van de KU Leuven. Hij doet onderzoek over de geschiedenis en filosofie van de psychiatrie en de seksuologie. In 2016 won hij de Maatschappijprijs voor zijn filosofisch werk over wetenschap en homoseksualiteit, samen met Andreas De Block. Hij is de auteur van drie recente filosofie-handboeken voor verschillende doelpublieken: Denken over lichamen (2018) voor biomedische wetenschappers; Denken over denken (2017) voor psychologen; en Denken over leven(2017) voor bio-ingenieurs.

 55,00 In winkelmand
Cultuurmarxisme en postmodernisme: grondslag voor cultureel relativisme ? – 20/03/2019
Cultuurmarxisme en postmodernisme: grondslag voor cultureel relativisme ? – 20/03/2019

Vaak worden het cultuurmarxisme en het postmodernisme verantwoordelijk gesteld voor het zogenaamde cultureel relativisme en, volgens sommigen, het identitair nihilisme van vandaag. Het huidige “post-truth” tijdperk zou dan een gevolg zijn van een doorgeschoten relativering van alle waarden en van de deconstructie van het concept waarheid. Met de hulp van belangrijke auteurs uit de Frankfurt School, waaronder Theodor Adorno en Walter Benjamin, formuleren we een tegenstem tegen dit argument.

Docent: Stéphane Symons, KU Leuven

Stéphane Symons is hoofddocent Cultuurfilosofie aan de KU Leuven. Hij studeerde in Leuven, Parijs en New York, en was gastdocent aan onder meer Tilburg University, New School for Social Research (NYC) en Lingnan University (Hong Kong). Hij is de auteur van drie monografieën over de cultuurfilosofie van de Frankfurt School en van een hele reeks essays over twintigste eeuwse, continentale wijsbegeerte.

 55,00 In winkelmand
Betekenis geven en het verschil maken – 26/03/2019
Betekenis geven en het verschil maken – 26/03/2019

Het onderwerp wordt besproken vanuit de invalshoek van ‘zin’. In het dagelijks leven wordt zin overwegend geassocieerd met het geven van zin aan het leven – zingeving, of wordt het als een behoefte omschreven. Zin kan echter ook als een ‘dynamiek’ begrepen worden. Zin brengt iets teweeg, telkens opnieuw. Een verschil maak je, door bewust om te gaan met die dynamiek. Dit eerder abstracte onderwerp zullen we aan de hand van enkele voorbeelden analyseren.  Hoewel het zeker zijn limieten heeft, is dit kerninzicht en deze kernhouding inzetbaar op verschillende domeinen, onder andere bij coaching en in het de interculturele ontmoeting.

Docent: Nicole Note, VUB

Nicole Note heeft een interdisciplinaire achtergrond. Ze begon haar professionele carrière als ergotherapeute en haalde een Interdisciplinaire Master in Talen en Culturen van Indiaans Amerika in Leiden. Na een werkperiode in de NGO-wereld werd ze betrokken bij het Centrum Leo Apostel voor Interdisciplinaire studies (CLEA), dat leidde tot een doctoraat over ‘Wereldbeelden, Zin, Zelfverstaan en het Verstaan van de Aymara-Indiaanse Ander’. Momenteel is ze verbonden als postdoc-onderzoekster bij agogische wetenschappen (VUB). De rode draad in haar leven is een vervlechting van 2 strengen: de fenomenologische insteek en het belang van mogelijkheden creëren tot (her-)verbinding.

 55,00 In winkelmand
De donkere kant van de prestatiecultus – 23/04/2019
De donkere kant van de prestatiecultus – 23/04/2019

Onder invloed van de geglobaliseerde competitie moeten individuen zich aanpassen aan een zich zodanig snel veranderende context dat elke vorm van aanpassing bijna onmogelijk wordt gemaakt. De vraag naar een voortdurende optimalisatie van de eigen resultaten wordt steeds dringender. Het paradigma van de cultus van prestatie genereert een gevoel van ongeschikt zijn bij het individu. Als, onder speciale negatieve omstandigheden, het gevoel van achterblijven een bedreigende intensiteit bereikt, kan het makkelijk pathogeen worden. In mijn lezing onderzoek ik of het niet alleen tragische ironie is dat binnen onze samenleving, die gebaseerd is op flexibiliteit en een continue versnelling van prestaties, de relevantie van burn-out en depressie dusdanig pijnlijk duidelijk wordt.

Docent: Stefano Micali, KU Leuven

Prof. Stefano Micali doceert wijsgerige antropologie aan het Husserl-Archief – Hoger Instituut voor Wijsbegeerte van de KU Leuven. Hij is een specialist in fenomenologie en hedendaagse continentale filosofie. Zijn onderzoek richt zich op verschillende gebieden, van godsdienstfilosofie en psychopathologie tot esthetiek en politieke filosofie.

 55,00 In winkelmand
Filosofie van de liefde – 07/05/2019
Filosofie van de liefde – 07/05/2019

Uit liefde voor de filosofie is ook een filosofie van de liefde ontstaan. Sinds Plato in het Symposium de mythe van de bolwezens neerschreef, hebben wijsgeren nagedacht over zowel de betekenis als de waarde van de liefde: wat is liefde, en wat maakt haar zo waardevol? Na een systematisch overzicht van verschillende filosofische posities spitst de les zich toe op de vraag of liefde maakbaar is. Begrijpen wij de liefde? Kunnen we haar uit het niets creëren? Kunnen we leren liefhebben? En kunnen we leren om beter lief te hebben?

Docent: Katrien Schaubroeck, UA

Katrien Schaubroeck is docent aan het departement Wijsbegeerte van de Universiteit Antwerpen. Ze doet onderzoek in de hedendaagse analytische wijsbegeerte en heeft een grote interesse in zowat alle existentiële en morele vragen. De laatste jaren legde ze zich toe op de filosofie van de liefde. Ze schreef een Nederlandstalig artikel voor “De Liefdesparadox” (Amsterdam University Press, 2017), en redigeerde de Engelse bundel “Love, Reason and Morality” samen met Esther Kroeker (Routledge, 2016)

 55,00 In winkelmand
Jean Paul Van Bendegem
Kans en toeval: hoe ermee omgaan – 04/06/2019

Waarschijnlijkheden en kansen maken deel uit van het dagelijkse leven: de kans dat het regent, de kans dat de trein vertraging heeft, de kans de Lotto te winnen, … Maar wat zijn kansen eigenlijk? Hoe goed zijn wij mensen in het inschatten kansen? Overschatten we? Onderschatten we? De lezing zal voornamelijk draaien rond de spanning tussen wat de werkelijke kansen zijn en hoe slecht wij die kunnen inschatten. Voor dat laatste zal van het publiek trouwens de medewerking worden gevraagd. Ten slotte zal ook de moeilijke vraag wat toeval is en of toeval bestaat bekeken worden. Geen wiskundige voorkennis is vereist.

Docent: Jean Paul Van Bendegem, VUB

Jean Paul Van Bendegem is van opleiding wiskundige en filosoof. Hij is professor emeritus aan de Vrije Universiteit Brussel en Universiteit Gent. Hij was directeur van het Centrum voor Logica en Wetenschapsfilosofie (CLWF) aan de VUB en editor van het logicatijdschrift ‘Logique et Analyse’. Zijn onderzoek situeert zich in de filosofie van de wiskunde en in de interacties tussen wetenschap en kunst. Hij schrijft ook voor een breder publiek, getuige ‘De vrolijke atheïst’ (2012) en ‘Elke drie seconden’ (2014).

 55,00 In winkelmand

05-02-2019-Vrije wil: we zijn verantwoordelijk voor ons handelen-Stephan Claes, KULeuven

19-02-2019-Ecologische rechtvaardigheid-Stijn Neuteleers, KULeuven

12-03-2019-Wat schuilt er achter het begrip ‘psychische ziekte’?-Pieter Adriaens, KULeuven
20-03-2019-Cultuurmarxisme en postmodernisme: grondslag voor het huidige cultureel relativisme en identitair nihilisme?-Stéphane Symons, KULeuven

26-03-2019-Betekenis geven en het verschil maken-Nicole Note, VUB

23-04-2019-De donkere kant van de prestatiecultus-Stefano Micali, KULeuven

07-05-2019-Filosofie van de liefde-Katrien Schaubroeck, Uantwerpen

04-06-2019-Kans en toeval: hoe ermee omgaan-Jean-Paul Van Bendegem, VUB

Locatie: Thomas More, campus De Vest, Zandpoortvest 60, 2800 Mechelen, lokaal wordt nog bevestigd
Tijdstip: Dinsdagavond, tweewekelijks, van 19.00 tot 21.30 uur
Looptijd: van 5 februari 2019 tot 4 juni 2019
Taal: Nederlands
Cursusbegeleider: Mila Druwe
Semester kan afzonderlijk gevolgd worden: ja
Voorkennis: geen
Certificaat: aanwezigheidsattest per gevolgde les, na betaling, aanwezigheid en invullen van evaluatieformulier.