Filosofie: Levensvragen en maatschappelijke thema’s (sem1)
25/09/’18-22/01/’19

 425,00

Beschrijving

Tijdens het academiejaar 2018-2019 organiseren we het onderdeel ‘Levensvragen en maatschappelijke thema’s’ in Mechelen. Hier focussen we op grote filosofische onderwerpen zoals liefde, vrije wil, mensenrechten en democratie. Opnieuw selecteren we de beste docenten die hun nieuwste inzichten komen toelichten.

Eerste lessen gemist? Het is nog niet te laat om in te schrijven!

Je mag per semester twee keer een les inwisselen voor een les uit een andere opleiding binnen hetzelfde semester. Zo gaat een gemiste les niet verloren.

Klik hier voor meer info.

materialisme,homo donator
Filosofie van het geluk – 25/09/2018

Filosofen vragen zich al 2500 jaar lang af wanneer men een leven geslaagd mag noemen. Ze zijn het erover eens dat we ons levensgeluk niet mogen laten afhangen van futiliteiten. Maar kan men een meer positieve definitie geven van het geluk? En wat onderscheidt geluk van plezier, tevredenheid, vreugde en andere begrippen met een positieve lading? Is een mens wel gemaakt voor het geluk? Of is hij veeleer een ongelukkig dier? In deze lezing toont Antoon Vandevelde dat er wel degelijk betere en minder goede antwoorden zijn op deze vragen. Filosofen zijn zich bovendien, meer dan wetenschappers, bewust van het uiterst kwetsbare karakter van menselijk geluk.

Docent: Antoon Vandevelde, KU Leuven

Antoon Vandevelde was als gewoon hoogleraar verbonden aan de KUL en was tot 2013 decaan van het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte. Hij doceerde aan de UA, was verbonden aan de universiteit van Rotterdam en aan de universiteiten van Tilburg en Nijmegen, in Rwanda, Uganda, India, Indonesië en Zuid-Afrika. Hij publiceerde in het domein van de (economische) ethiek en de politieke filosofie, o.a. over verantwoordelijkheid voor komende generaties, solidariteit en altruïsme. Recent publiceerde hij  een boek over Het geweld van geld, bij  Lannoo Campus.

 55,00 In winkelmand
Ethische problemen met ons huidig consumptiegedrag – 09/10/2018
Ethische problemen met ons huidig consumptiegedrag – 09/10/2018

Naast voor de hand liggende morele problemen met ons consumptiegedrag – zoals de ecologische impact en vaak slechte arbeidsomstandigheden in ontwikkelingslanden – stellen ethici, filosofen en economen enkele andere, maar even belangrijke vragen bij de manier waarop we ons geld spenderen. Zijn we niet immoreel wanneer we een extra paar schoenen kopen in plaats van datzelfde bedrag weg te geven aan goede doelen als armoedebestrijding? Levert consumptie ons überhaupt iets van waarde op? Worden we er gelukkiger van? Zitten we niet met zijn allen vast in een vicieuze cirkel van alsmaar harder werken om vervolgens meer te consumeren zonder ooit de voldoening te ervaren die we nastreven? En schaden we niet anderen door mee te doen aan deze ‘rat race’ van consumptie? We gaan met andere woorden in op enkele cruciale vragen omtrent ons huidig consumptiegedrag en omtrent samenlevingen waar consumptie deel is geworden van het goede leven.

Docent: Bart Engelen, Universiteit Tilburg

Bart Engelen is als universitair docent verbonden aan het Departement Filosofie van Tilburg University. Hij studeerde wijsbegeerte aan de KU Leuven, waar hij ook zijn doctoraat behaalde en enkele jaren als onderzoeker en docent aan de slag was. Als politiek filosoof en ethicus onderzoekt hij thema’s op het grensgebied van ethiek en economie, zoals rationaliteit, egoïsme en reciprociteit, maar ook ongelijkheid, distributieve rechtvaardigheid, paternalisme en de morele grenzen van de markt. Recent spitst zijn onderzoek zich toe op conceptuele en ethische vragen rond ‘nudging’: gedragsbeïnvloeding op basis van inzichten omtrent de werking van de menselijke geest.

 55,00 In winkelmand
Aquino,John Locke
In de schaduw van Eros: de doodsdrift, een enigmatisch concept – 23/10/2018

In het werk van tal van hedendaagse filosofen, gaande van Deleuze en Derrida tot Žižek en Sloterdijk, circuleert het enigmatische concept van de doodsdrift. Deze term is ontleend aan Sigmund Freuds fascinerende tekst ‘Aan gene zijde van het lustprincipe’ (1920), die zich ontvouwt in het spanningsveld van filosofie en klinische psychopathologie. In de populaire cultuur beperkt de receptie daarvan zich meestal tot de noties Eros en Thanatos. Maar wat is eigenlijk de inzet van Freuds introductie van de doodsdrift, als tegenhanger van Eros? Tijdens deze les verkennen we zowel de conceptuele geschiedenis als de betekenis van dit raadselachtige concept.

Docent: Jens De Vleminck, KU Leuven

Dr. Jens De Vleminck is filosoof, seksuoloog en psychoanalyticus. Hij doceerde wijsbegeerte in Gent en Nijmegen en is momenteel geassocieerd onderzoeker aan het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte (KU Leuven). Hij publiceerde o.m. De schaduw van Kaïn (LUP, 2013), Freud als filosoof (Pelckmans, 2013) en Het leven met een sofist (Academia Press, 2014).

 55,00 In winkelmand
Democratie in crisis? – 13/11/2018
Democratie in crisis? – 13/11/2018

In deze lezing analyseren we de uitdagingen waar onze parlementaire democratie vandaag mee geconfronteerd wordt. Speelt de mediatisering van de politiek de kwalijke rol die haar vaak wordt toegedicht? Welke impact heeft de globalisering en de Europese eenmaking op onze democratie? Hoe moeten we het succes van het nationalisme en het populisme verklaren? Welke institutionele aanpassingen zijn er nodig om de slagkracht en de legitimiteit van de democratie voor langere tijd te garanderen?

Docent: Stefan Rummens, KU Leuven

Prof. Stefan Rummens is hoogleraar filosofie aan het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte van de KU Leuven. Zijn onderzoek richt zich vooral op het functioneren van onze democratie en de uitdagingen waar zij vandaag mee geconfronteerd wordt. Hij publiceert onder meer over populisme, extremisme, deliberatieve democratie en het Europees democratisch tekort. Voor het bredere publiek publiceerde hij onlangs “Wat een theater! Politiek in tijden van populisme en technocratie” (Pelckmans Pro, 2016).

 55,00 In winkelmand
Politieke filosofie: samenleven en mensenrechten – 27/11/2018
Politieke filosofie: samenleven en mensenrechten – 27/11/2018

Artikel 1 van onze politieke geloofsbelijdenis: onze samenleving is gebaseerd op de mensenrechten. Maar wat is dat precies: een samenleving waarin mensen bijvoorbeeld het recht hebben op een eerlijk proces of op vrije meningsuiting? Die vraag kan je vanuit heel verschillende invalshoeken beantwoorden. We proberen het in deze les door een antwoord te zoeken op een tweede, meer filosofische vraag: welke zekerheid hebben mensen in een samenleving gebaseerd op deze rechten? Of creëren deze mensenrechten precies onzekerheid? Abstracte vragen misschien, maar ze doen ons nadenken over de samenleving waarin we leven.

Docent: Tim Heysse, KU Leuven

Tim Heysse studeerde filosofie en klassieke talen in Antwerpen en Leuven en is hoogleraar sociale en politieke wijsbegeerte aan de KU Leuven. Daar was hij een van de stichters van de onderzoeksgroep Research in Political Philosophy Leuven (RIPPLE). Recente publicaties in het Nederlands verschenen bij uitgeverij Pelckmans en in Filosofie, ANTW, Orde van de Dag en Wijsgerig Perspectief.

 55,00 In winkelmand
Moedertaal en rechtvaardigheid – 11/12/2018
Moedertaal en rechtvaardigheid – 11/12/2018

Drie taalpolitieke feiten stellen ons vandaag voor belangrijke morele uitdagingen: 1) het feit dat er geen één-op-één relatie tussen taal en staat bestaat; 2) het feit dat er nog veel meer dialecten dan talen zijn; en 3) het feit dat één van de meer dan 7000 talen, het Engels, zich opwerpt als wereldwijde lingua franca. Hoe moeten we politiek met deze talige diversiteit omgaan? Moeten we talen rechten toekennen? Moeten we ook dialectrechten toekennen? Moeten we de opgang van het Engels stimuleren of net afremmen? Deze les geeft eerst een bondig overzicht van de geschiedenis van het denken over taalpolitieke rechtvaardigheid. Daarna wordt op basis daarvan een kader geschetst om na te denken over talige rechtvaardigheid, en daar zelf mee aan de slag te kunnen gaan bij het begrijpen en doorgronden van hedendaagse taalpolitieke discussies. Net onder het oppervlak van de politieke discussies hierover liggen belangrijke taalfilosofische beginselen en morele afwegingen, en het is op dit diepere vlak dat de discussie zich hier afspeelt.

Docent: Helder De Schutter, KU Leuven

Helder De Schutter is hoogleraar sociale en politieke filosofie aan de KU Leuven. Hij publiceert over de morele en politiek-filosofische grondslagen van nationalisme, taalpolitiek en migratie.

 55,00 In winkelmand
duurzame voeding
Dierenrechten – 08/01/2019

Mogen we naar willekeur slachtoffers kiezen en hun lichamen voor onszelf opeisen? Mogen we naar willekeur iets doen dat iemand anders niet wil? Wat zijn de gevolgen in onze ethiek als we ongewenste willekeur of discriminatie willen vermijden? In deze les krijg je een overzicht van de sterkste morele argumenten voor dierenrechten en onderzoeken we de mogelijke implicaties. Wat doen we bijvoorbeeld met het dierenleed in de natuur? En welke maatregelen zijn het meest effectief om dieren te helpen?

Docent: Stijn Bruers, UGent

Stijn Bruers is doctor in de natuurwetenschappen en doctor in de moraalfilosofie. Hij is auteur van verschillende boeken over dierenrechten en ethiek, voorzitter van Effectief Altruïsme België en oprichter van het Centrum voor Rationaliteit en Ethiek.

 55,00 In winkelmand
Vrijheid en zelfverwerkelijking – 22/01/2019
Vrijheid en zelfverwerkelijking – 22/01/2019

Deze les gaat over de vrije wil als voorwaarde voor zelfverwerkelijking. Aan de hand van het zogenoemde ‘hiërachische model’ van Harry G. Frankfurt laat de docent zien hoe de vrije wil en morele verantwoordelijkheid verenigbaar zijn met de these van het determinisme. Frankfurts visie sluit mooi aan bij een opvatting over onszelf die benadrukt dat wat mensen onderscheidt van andere wezens, de eenheid en structuur is die wij aan ons leven geven. Wij zijn vrij, handelen uit vrije wil wanneer het verlangen dat ons op een bepaald moment in de tijd drijft, een verlangen is dat wij omarmen op dat moment. De achtergrond en herkomst van dat verlangen doet er niet toe.

Docent: Stefaan Cuypers, KU Leuven

Stefaan E. Cuypers is als gewoon hoogleraar verbonden aan het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte van de Katholieke Universiteit Leuven. Zijn domeinen van onderzoek zijn wijsgerige psychologie en filosofie van de opvoeding en het onderwijs.  Hij publiceerde onder meer Self-Identity and Personal Autonomy. An Analytical Anthropology (London: Routledge, 2017).

 55,00 In winkelmand

25-09-2018-Filosofie van het geluk-Toon Vandevelde, KU Leuven
09-10-2018-Ethische problemen met ons huidig consumptiegedrag-Bart Engelen, Universiteit Tilburg
23-10-2018-In de schaduw van Eros: De doodsdrift, een enigmatisch concept-Jens De Vlemick, UGent
13-11-2018-Democratie in crisis?-Stefan Rummens, KU Leuven
27-11-2018-Politieke filosofie: samenleven en mensenrechten-Tim Heysse, KULeuven
11-12-2018-Moedertaal en rechtvaardigheid-Helder De Schutter-KUL
08-01-2019-Dierenethiek-Stijn Bruers, UGent
22-01-2019-Vrijheid en zelfverwerkelijking-Stefaan Cuypers, KU Leuven

Locatie: Thomas More, campus De Vest, Zandpoortvest 60, 2800 Mechelen, lokaal C2.23 tweede verdieping
Tijdstip: Dinsdagavond, tweewekelijks, van 19.00 tot 21.30 uur
Looptijd: van 25 september 2018 tot 22 januari 2019
Taal: Nederlands
Cursusbegeleider: Mila Druwe
Semester kan afzonderlijk gevolgd worden: ja
Voorkennis: geen
Certificaat: aanwezigheidsattest per gevolgde les, na betaling, aanwezigheid en invullen van evaluatieformulier.